Đề xuất nâng doanh thu phải nộp thuế của hộ kinh doanh từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm đang thu hút sự quan tâm lớn. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là bước đi có lợi cho đa số hộ kinh doanh nhỏ, nhưng đồng thời đặt ra những câu hỏi về nguồn thu ngân sách và tính công bằng trong chính sách thuế.
Ngưỡng 500 triệu đồng: Có thực sự “cao”?
Theo TS. Nguyễn Ngọc Tú (ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội), mức 500 triệu đồng doanh thu/năm vẫn chưa phải là cao nếu xét theo lợi nhuận thực tế.
Ông phân tích:
“Giả sử biên lợi nhuận chỉ 10%, thì thu nhập tính thuế chỉ khoảng 50 triệu đồng/năm, tương đương hơn 4 triệu đồng/tháng – mức thu nhập thấp. Vì vậy cần cân nhắc lại để phù hợp thực tế cuộc sống”.
Tuy nhiên, việc nâng trần doanh thu miễn thuế cũng khiến số hộ phải nộp thuế giảm mạnh. Theo số liệu đến tháng 10/2025, Việt Nam có 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên. Nếu áp dụng mức 500 triệu, dự kiến 2,3 triệu hộ – tương đương 90% – sẽ không phải nộp thuế.
Điều này theo chuyên gia có thể khiến khu vực kinh tế phi chính thức tiếp tục phình to, vì nhiều hộ sẽ không muốn chuyển đổi lên doanh nghiệp để tránh các nghĩa vụ thuế khác.
Góc nhìn khác: Chính sách mới công bằng hơn trước
Ông Nguyễn Văn Được – Tổng giám đốc Công ty Tư vấn Thuế Trọng Tín – cho rằng mức 500 triệu vẫn chưa được xem là bảo đảm công bằng so với thuế thu nhập cá nhân của người làm công ăn lương.
Ông đưa ra ví dụ:
“Nếu lợi nhuận 10%, muốn tương đương mức thu nhập 8–9 triệu đồng/tháng, ngưỡng doanh thu tính thuế phải lên đến khoảng 1 tỷ đồng/năm”.
Tuy nhiên, với cách tính mới của Bộ Tài chính – chỉ đánh thuế phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu – chuyên gia đánh giá đây là bước tiến lớn, khắc phục hoàn toàn điểm bất hợp lý trước đây.
Ví dụ:
-
Trước đây, doanh thu 101 triệu đồng/năm phải nộp thuế trên toàn bộ 101 triệu.
-
Theo dự thảo mới, doanh thu 501 triệu chỉ nộp thuế cho phần vượt 1 triệu đồng.
Ông Được cho rằng Nhà nước cần linh hoạt, không “cào bằng” giữa các ngành, vì có lĩnh vực lợi nhuận cao nhưng có ngành biên lợi nhuận rất thấp.
Ý kiến về biểu thuế mới: Nên nâng bậc 1 lên 20 triệu đồng
Ở phần thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất giảm từ 7 xuống 5 bậc thuế, giảm mạnh các mức thuế suất ở bậc 2 và bậc 3.
Một số điểm mới:
-
Bậc 1: đến 10 triệu/tháng – thuế suất 5%
-
Bậc 2: 10–30 triệu – giảm từ 15% xuống 10%
-
Bậc 3: 30–60 triệu – giảm từ 25% xuống 20%
-
Bậc 4: 60–100 triệu – 30%
-
Bậc 5: trên 100 triệu – 35%
Dù đánh giá cao nỗ lực cải cách, ông Nguyễn Văn Được đề xuất:
“Nên nâng ngưỡng thu nhập không phải nộp thuế bậc 1 từ 10 triệu lên 20 triệu đồng để phù hợp mức sống hiện nay.”
TS. Tú cũng cho rằng mức thuế cao nhất 35% là chưa hợp lý, dễ gây chảy máu chất xám. Ông đề xuất giảm mức trần xuống 30%, đồng thời nâng ngưỡng chịu thuế ở bậc cao lên từ 180–200 triệu đồng/tháng.
Hộ kinh doanh trên 500 triệu – dưới 3 tỷ sẽ nộp thuế theo thu nhập
Bộ Tài chính đồng thời đề xuất:
-
Hộ kinh doanh doanh thu trên 500 triệu – dưới 3 tỷ: nộp thuế theo thu nhập (doanh thu – chi phí), thuế suất 15%.
-
Hộ cho thuê bất động sản: nếu doanh thu trên 500 triệu sẽ nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, không phải quyết toán, không bù trừ lỗ.
Tổng kết
Đề xuất nâng doanh thu tính thuế hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm được đánh giá:
✔ Có lợi cho người dân
✔ Giảm gánh nặng thuế cho khu vực nhỏ lẻ
✔ Tăng tính công bằng với cách đánh thuế theo phần vượt ngưỡng
Nhưng đồng thời:
⚠ Có thể giảm nguồn thu ngân sách
⚠ Nguy cơ gia tăng khu vực kinh tế phi chính thức
⚠ Một số chuyên gia cho rằng vẫn cần điều chỉnh để công bằng hơn
Hiện dự thảo vẫn đang được Bộ Tài chính tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện trước khi trình Quốc hội.
