Nhiều người vẫn tin rằng các sản phẩm “không đường”, “ăn kiêng” là lựa chọn tốt cho sức khỏe và giúp kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Đại học Washington (Mỹ) vừa đưa ra cảnh báo khiến không ít người bất ngờ: một số chất tạo ngọt thay thế – đặc biệt là sorbitol – có thể thúc đẩy bệnh gan nhiễm mỡ.
Công trình này được công bố trên tạp chí Science Signalling, mở ra góc nhìn sâu hơn về sự ảnh hưởng của chất tạo ngọt đối với quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Sorbitol – “đường ăn kiêng” nhưng lại có thể gây hại gan?
Sorbitol vốn được xem là chất thay thế đường an toàn, xuất hiện trong nhiều đồ ăn và đồ uống ghi nhãn “không đường”. Nhưng nghiên cứu mới cho thấy thực tế không đơn giản như vậy.
Các nhà khoa học đã thử nghiệm trên cá ngựa vằn để đánh giá tác động của chất này lên hệ vi sinh vật đường ruột – nơi chứa hàng tỉ vi khuẩn có lợi giúp tiêu hóa và bảo vệ sức khỏe.
Kết quả cho thấy:
-
Khi hệ vi sinh vật đường ruột bị tổn hại (chẳng hạn sau khi dùng kháng sinh), sorbitol không được phân hủy như bình thường.
-
Sorbitol tích tụ và di chuyển đến gan.
-
Tại đây, nó được chuyển thành fructose – một chất có liên quan đến nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Điều đáng chú ý: ngay cả chế độ ăn bình thường cũng có thể tạo ra sorbitol trong ruột, do cơ thể chuyển hóa glucose. Khi vi khuẩn phân hủy sorbitol bị giảm, nguy cơ tăng đáng kể.
Ngoài ra, bổ sung sorbitol trực tiếp trong chế độ ăn cũng gây ra hiệu ứng tương tự.
Có thể ngăn chặn nguy cơ bằng cách nào?
Nghiên cứu cho thấy hai hướng can thiệp hiệu quả:
-
Ngăn cơ thể sản xuất sorbitol trong quá trình tiêu hóa
-
Bổ sung lại nhóm vi khuẩn có khả năng phân hủy sorbitol để bảo vệ gan
Điều này mở ra hướng điều trị mới cho các bệnh lý chuyển hóa, đặc biệt là MASLD (bệnh gan nhiễm mỡ liên quan chuyển hóa).
Nhiều cảnh báo trước đây cũng cho thấy “đường ăn kiêng” không hẳn là lựa chọn tốt
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) từng công bố nghiên cứu lớn năm 2023, khẳng định:
-
Chất tạo ngọt không giúp giảm cân lâu dài
-
Có thể làm rối loạn chuyển hóa
-
Tăng nguy cơ tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch
Nhiều chuyên gia cho rằng việc lạm dụng sản phẩm “không đường” hoặc “không calo” có thể khiến cơ thể phản ứng ngược, gây hại nhiều hơn lợi.
Bạn có đang sử dụng các sản phẩm “không đường” hay “ăn kiêng” hằng ngày? Bạn nghĩ sao sau khi biết thông tin này? Hãy chia sẻ quan điểm dưới phần bình luận!
