Thiên tai liên tiếp xảy ra thời gian qua đã khiến nhiều địa phương chịu thiệt hại nặng nề về tài sản, hạ tầng và sinh kế của người dân. Tại nghị trường, các đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại khi nhiều hộ vừa thoát nghèo lại rơi vào cảnh tái nghèo chỉ sau một trận lũ lớn.
🌧 Thiên tai khiến nhiều gia đình “thoát nghèo… rồi nghèo lại”
Đại biểu Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng dân tộc thiểu số với thích ứng biến đổi khí hậu.
Bà dẫn thực tế nhiều tháng qua cho thấy sức tàn phá khốc liệt của thiên tai:
“Nhiều gia đình vừa thoát nghèo lại tái nghèo sau một trận lũ. Chi phí khắc phục hậu quả luôn lớn hơn rất nhiều so với đầu tư phòng ngừa.”
Việt Nam có đường bờ biển dài, phần lớn tỉnh thành đều chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu, khiến rủi ro về bão lũ, sạt lở ngày càng tăng.
💰 Nguồn vốn dự kiến hơn 1,23 triệu tỷ đồng cho giai đoạn 2026–2030
Theo tờ trình của Chính phủ, giai đoạn 2026–2030, chương trình dự kiến huy động tối thiểu 1,23 triệu tỷ đồng để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và thích ứng thiên tai.
Trong đó:
-
Ngân sách Trung ương: khoảng 100.000 tỷ đồng
-
Ngân sách địa phương: khoảng 400.000 tỷ
-
Vốn lồng ghép các chương trình: 360.000 tỷ
-
Vốn tín dụng chính sách: hơn 22.600 tỷ
-
Phần còn lại từ doanh nghiệp và người dân
Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng mức vốn này là rất lớn nhưng vẫn cần xem xét lại tính khả thi, bởi:
“Thiệt hại do bão lũ gần đây cho thấy nhiều vùng vừa thoát nghèo lại quay về điểm xuất phát. Có ý kiến nói rằng nhiều gia đình… không còn gì để nghèo nữa.”
🌪 Thiên tai gây đứt gãy ước vọng tương lai của người dân
Đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) nhấn mạnh tỷ lệ tái nghèo vẫn cao tại vùng dân tộc thiểu số và miền núi – nơi chịu tác động mạnh nhất của thiên tai.
Chỉ riêng đợt mưa lũ tại Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng năm 2025, thiệt hại đã lên tới 8.900 tỷ đồng.
Bà Dao chia sẻ:
“Thiên tai không chỉ cuốn trôi cơ sở vật chất mà còn làm đứt gãy cả những ước vọng về tương lai của những vùng chịu tổn thương nặng nề nhất.”
🛡 Bảo hiểm – công cụ quan trọng nhưng bỏ ngỏ
Trong các giải pháp hiện hành, đại biểu cho rằng bảo hiểm vẫn chưa phát huy vai trò hỗ trợ người dân vượt qua thiên tai:
-
Bảo hiểm nhân thọ chỉ bao phủ 11 – 11,7% dân số
-
Bảo hiểm nông nghiệp: chỉ 16.700/9 triệu hộ tham gia
-
Nhiều sản phẩm không bao phủ rủi ro phổ biến như dịch bệnh
-
Mức hỗ trợ thấp, doanh nghiệp bảo hiểm e ngại tham gia
Hệ quả là gánh nặng tài chính sau thiên tai chủ yếu dồn lên vai người dân và ngân sách nhà nước.
📌 Đề xuất mở rộng hỗ trợ bảo hiểm cho vùng khó khăn
Để bảo hiểm trở thành “tấm khiên tài chính” giúp người dân giảm tổn thất và tái thiết nhanh, đại biểu kiến nghị:
-
Hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo hiểm thiên tai và nông nghiệp
-
Tăng mức hỗ trợ phí bảo hiểm cho vùng nghèo, vùng dân tộc thiểu số (20–50%)
-
Gắn bảo hiểm tài sản với tín dụng nông nghiệp
-
Phát triển bảo hiểm vi mô chi phí thấp
-
Có ưu đãi thuế và hỗ trợ rủi ro cho doanh nghiệp bảo hiểm
-
Yêu cầu doanh nghiệp thiết kế sản phẩm phù hợp thực tiễn và bồi thường kịp thời
