Chiều 10/12, với 437/439 đại biểu tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Một trong những điểm thay đổi quan trọng nhất là mở rộng phạm vi công trình được miễn giấy phép xây dựng, giúp giảm thủ tục hành chính nhưng vẫn tăng cường hậu kiểm, đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật.

🏗️ 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng

Theo luật mới, các công trình sau đây được miễn giấy phép xây dựng:

1️⃣ Công trình bí mật Nhà nước; công trình khẩn cấp, cấp bách

Bao gồm các dự án phục vụ nhiệm vụ đặc biệt, yêu cầu xử lý ngay.

2️⃣ Công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đầu tư theo thủ tục đặc biệt

Được quyết định bởi Thủ tướng, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan trung ương và chủ tịch UBND các cấp.

3️⃣ Công trình theo tuyến đi qua tối thiểu 2 tỉnh, hoặc ngoài khu vực định hướng phát triển đô thị

Được căn cứ trên quy hoạch đã phê duyệt.

4️⃣ Công trình trên biển, công trình hàng không

Bao gồm hạ tầng phục vụ hoạt động bay và dự án ngoài khơi được giao khu vực biển.

5️⃣ Công trình quảng cáo không thuộc diện phải xin phép; hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động

6️⃣ Công trình thuộc dự án đã được thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi

Được cơ quan chuyên môn phê duyệt đầy đủ trước khi triển khai.

7️⃣ Công trình cấp IV và nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng

Điều kiện: Tổng diện tích sàn < 500m² và không nằm trong khu vực có quy chế kiến trúc hoặc khu chức năng theo quy hoạch.

8️⃣ Công trình sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi công năng, kết cấu chịu lực và không ảnh hưởng PCCC

Áp dụng với các công trình sửa chữa bên trong hoặc mặt ngoài không tiếp giáp đường có yêu cầu quản lý kiến trúc.

📌 Mở rộng miễn giấy phép nhưng quản lý chặt bằng hậu kiểm

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định:
Quy định mới tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nhưng vẫn tăng cường kiểm tra trong quá trình thi công đến khi nghiệm thu.

Những điểm nổi bật:

• Chỉ cần thực hiện một thủ tục hành chính từ giai đoạn chuẩn bị đến khởi công.

• Công trình miễn giấy phép vẫn phải thông báo khởi công để cơ quan quản lý theo dõi.

• Bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng, siết chặt hậu kiểm ngay từ khi bắt đầu thi công.

• Việc nghiệm thu sẽ do cơ quan chuyên môn và Hội đồng kiểm tra Nhà nước thực hiện trong suốt quá trình thi công.

⚙️ Thủ tục cấp chứng nhận quyền sở hữu được đơn giản hóa

Đối với công trình được miễn giấy phép, thủ tục hành chính sẽ được tinh gọn:

• Thực hiện trực tuyến toàn trình,

• Rút ngắn thời gian xử lý xuống 7–10 ngày,

• Giảm ít nhất 30% thời gian và chi phí so với trước đây,

• Tăng trách nhiệm của đơn vị thiết kế trong đảm bảo an toàn công trình.

🏗️ Ngành xây dựng kỳ vọng tạo đột phá từ 2026

Luật mới được đánh giá là tạo hành lang pháp lý thông thoáng, giảm gánh nặng thủ tục, thúc đẩy tiến độ đầu tư, đồng thời cải thiện quản lý chất lượng công trình nhờ hậu kiểm chặt chẽ.