Việc Andriy Yermak, nhân vật được xem là quyền lực thứ hai ở Ukraine, bất ngờ nộp đơn từ chức ngay sau khi bị Cơ quan Chống tham nhũng Quốc gia (NABU) khám xét nhà đã khiến chính trường Kiev rung chuyển, mở ra một giai đoạn đầy biến động đối với chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Nhân vật quyền lực nhất sau Tổng thống bất ngờ rời vị trí
Ngày 28/11, ông Yermak – cánh tay phải thân cận của Tổng thống Zelensky và là trưởng đoàn đàm phán hòa bình với Mỹ – đã xin từ chức chỉ vài giờ sau cuộc khám xét của NABU.
Ông Yermak được xem là người nắm quyền ảnh hưởng sâu rộng tại Kiev: kiểm soát dòng chảy thông tin, tác động lớn tới quốc hội, nội các và nhiều quyết sách về quân sự – đối ngoại. Giới phân tích nhiều lần mô tả ông là “người gác cổng quyền lực của Tổng thống Zelensky”.
Mối quan hệ giữa hai người kéo dài hơn một thập kỷ, từ thời ông Zelensky còn là diễn viên – nhà sản xuất phim. Vai trò của ông Yermak càng trở nên quan trọng sau chiến dịch tranh cử năm 2019 với lời hứa chấm dứt xung đột ở Donbass.
Liên quan vụ tham nhũng lớn tại Energoatom
Việc ông Yermak từ chức được cho là có liên quan tới vụ điều tra tham nhũng lớn nhất Ukraine hiện nay, trong đó cơ quan chức năng cáo buộc hơn 100 triệu USD bị biển thủ tại Energoatom, tập đoàn điện hạt nhân quốc gia.
Doanh nhân Timur Mindich, người có quan hệ thân cận với Tổng thống Zelensky, bị cáo buộc điều hành đường dây này và đã rời Ukraine chỉ vài giờ trước thời điểm bị bắt.
Hai bộ trưởng đã bị bắt, một nhân vật thân cận khác của ông Zelensky bị điều tra, và một nghị sĩ đối lập tuyên bố ông Yermak xuất hiện trong một số đoạn ghi âm liên quan – dù thông tin này chưa được xác nhận.
Đàm phán hòa bình đối mặt rủi ro lớn
Việc ông Yermak rời chính trường diễn ra đúng lúc Kiev chịu sức ép lớn từ:
-
Mỹ và một số nước châu Âu muốn thúc đẩy đàm phán với Nga
-
Quốc hội Mỹ lo ngại tham nhũng, ảnh hưởng đến viện trợ
-
EU yêu cầu các tiêu chuẩn minh bạch cao hơn để tiến tới tư cách thành viên
Dù gây chấn động, động thái này lại thể hiện một tín hiệu tích cực: cơ quan chống tham nhũng Ukraine hoạt động độc lập và hiệu quả, có khả năng điều tra cả những nhân vật quyền lực nhất.
Tuy nhiên, sự ra đi của Yermak làm lung lay cấu trúc quyền lực quanh Tổng thống Zelensky – nơi ông giữ vai trò trung gian giữa các phe chính trị, quân sự và ngoại giao quốc tế.
Một nhóm nghị sĩ trong chính đảng cầm quyền thậm chí từng ra tuyên bố sẽ rời đảng nếu ông Zelensky không miễn nhiệm Yermak – dấu hiệu cho thấy sự rạn nứt trong nội bộ.
Khủng hoảng hay bước ngoặt cải cách?
Sự kiện này đặt Ukraine trước bài kiểm tra mới:
-
Liệu đây là dấu hiệu của hỗn loạn chính trị,
hay là cơ hội cải tổ toàn diện, tách quyền lực khỏi một cá nhân?
Để vượt qua sóng gió, Kiev buộc phải:
-
Tổ chức điều tra minh bạch vụ Energoatom
-
Bổ nhiệm người đủ uy tín thay thế vai trò đối ngoại của Yermak
-
Chứng minh với Mỹ và EU rằng Ukraine kiên định cải cách
-
Giữ ổn định nội bộ giữa lúc chiến sự vẫn căng thẳng
Các chuyên gia nhận định:
Sự ra đi của Yermak có thể là cú sốc lớn ngắn hạn, nhưng nếu được xử lý đúng, sẽ mở đường cho hệ thống minh bạch hơn và giảm phụ thuộc vào một “siêu cố vấn quyền lực”.
