Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định mới về chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ (TPDN) tại thị trường trong nước, với nhiều điều chỉnh quan trọng nhằm tăng minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.
Tách bạch doanh nghiệp phát hành theo luật quản lý
Theo Bộ Tài chính, Nghị định 153/2020/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi hiện nay quy định chung cho mọi loại hình doanh nghiệp phát hành TPDN riêng lẻ, dẫn đến khó khăn trong giám sát vì chưa phân biệt rõ giữa:
-
Công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ (thuộc phạm vi Luật Chứng khoán)
-
Doanh nghiệp không phải công ty đại chúng (thuộc phạm vi Luật Doanh nghiệp)
Vì vậy, Chương II của dự thảo nghị định đã được thiết kế lại theo 5 mục riêng, tách biệt quy định cho từng nhóm doanh nghiệp về điều kiện phát hành, hồ sơ, trình tự, thủ tục, lưu ký – giao dịch và thanh toán trái phiếu.
Siết điều kiện với nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu riêng lẻ
Dự thảo bám sát sửa đổi mới nhất của Luật Chứng khoán và Luật Doanh nghiệp, trong đó nổi bật là điều kiện đối với nhà đầu tư cá nhân được phép mua trái phiếu riêng lẻ:
1. Với doanh nghiệp chưa phải công ty đại chúng
-
Nhà đầu tư cá nhân chỉ được mua TPDN riêng lẻ nếu trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm (XHTN) và có tài sản đảm bảo hoặc bảo lãnh thanh toán.
2. Với công ty đại chúng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ
-
Trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ: nhà đầu tư cá nhân có thể tham gia như cơ chế chào bán cổ phiếu riêng lẻ, không bắt buộc XHTN hoặc tài sản đảm bảo.
-
Trái phiếu thường hoặc kèm chứng quyền: bắt buộc XHTN và tài sản đảm bảo/bảo lãnh thanh toán.
Quy định này nhằm hạn chế rủi ro sau hàng loạt vụ trái phiếu mất khả năng thanh toán giai đoạn 2021–2022.
Điều chỉnh quy định về cam kết rủi ro của nhà đầu tư
Theo quy định hiện hành, mọi nhà đầu tư chuyên nghiệp đều phải ký cam kết về việc hiểu rõ rủi ro khi đầu tư trái phiếu.
Dự thảo mới giảm thủ tục bằng cách:
-
Chỉ yêu cầu nhà đầu tư chuyên nghiệp là cá nhân ký văn bản cam kết
-
Miễn cho nhà đầu tư chuyên nghiệp là tổ chức
Điều này nhằm đơn giản hóa quy trình giao dịch, đặc biệt với các tổ chức tài chính lớn.
Giữ nguyên bốn phương thức phát hành trái phiếu
Dự thảo tiếp tục kế thừa các phương thức phát hành hiện hành:
-
Đấu thầu
-
Bảo lãnh phát hành
-
Đại lý phát hành
-
Bán trực tiếp (chỉ áp dụng với tổ chức tín dụng)
Doanh nghiệp có quyền chọn phương thức phù hợp và phải công bố minh bạch cho nhà đầu tư.
Bộ Tài chính cũng chuẩn hóa vai trò của tổ chức tư vấn hồ sơ, yêu cầu đảm bảo chất lượng hồ sơ phát hành và làm rõ trách nhiệm của cả doanh nghiệp lẫn đơn vị tư vấn.
