Tại phiên thảo luận chiều 2/12 về Chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026 – 2035, nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đến mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Cần lộ trình phù hợp – đầu tư đồng bộ từ sách giáo khoa đến đội ngũ giáo viên
Dự thảo Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 30% cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông có đủ thiết bị để triển khai dạy – học tiếng Anh, tiến tới đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.
Đại biểu Huỳnh Thị Ánh Sương (Quảng Ngãi) cho rằng mục tiêu này khả thi nếu có nguồn kinh phí và kế hoạch triển khai bài bản. Tuy nhiên, hiện Việt Nam chưa có bộ sách giáo khoa song ngữ hoặc sách giáo khoa hoàn toàn bằng tiếng Anh cho các môn học.
Bà đề nghị Bộ Giáo dục & Đào tạo cần:
-
Xây dựng bộ SGK có bản tiếng Việt, song ngữ Việt – Anh và bản tiếng Anh
-
Đầu tư đồng bộ từ thiết bị, giáo trình đến bồi dưỡng giáo viên
-
Bổ sung mục tiêu rõ ràng về đào tạo giáo viên dạy bằng tiếng Anh trước năm 2030 để tránh việc “có thiết bị nhưng không có người dạy”
Theo đại biểu Sương, việc đào tạo giáo viên dạy tiếng Anh hiện nay mất rất nhiều thời gian; do đó đòi hỏi lộ trình dài hơi, nguồn lực ổn định và chính sách thu hút phù hợp.
Khó khăn lớn: chênh lệch vùng miền và thiếu giáo viên chất lượng
Đại biểu Trần Khánh Thu (Hưng Yên) nhấn mạnh tính khả thi của mục tiêu còn phụ thuộc vào:
-
Năng lực tiếng Anh của học sinh giữa các vùng
-
Cơ sở vật chất chưa đồng đều
-
Nguồn giáo viên chất lượng cao rất hạn chế, đặc biệt ở miền núi và vùng khó khăn
Bà đề nghị:
-
Đầu tư phòng học ngoại ngữ đạt chuẩn cho vùng khó khăn
-
Có chính sách mạnh như tăng phụ cấp lên 100% lương cơ bản, hỗ trợ nhà ở cho giáo viên tiếng Anh về công tác tại vùng xa
-
Ứng dụng công nghệ: lớp học trực tuyến, AI hỗ trợ giảng dạy
-
Thành lập trung tâm tiếng Anh theo mô hình liên xã để bù đắp thiếu giáo viên
Đảm bảo công bằng vùng miền – tránh “thiết bị đi trước, giáo viên theo sau”
Đại biểu Hà Ánh Phượng (Phú Thọ) đề nghị cần phân tầng mục tiêu, không áp dụng đồng loạt một tỷ lệ cho cả nước. Khoảng cách giữa các vùng là rất lớn về:
-
Chất lượng giáo viên
-
Trình độ học sinh
-
Điều kiện học tập
-
Môi trường sử dụng tiếng Anh
Bà nhấn mạnh phải đảm bảo phân bổ nguồn lực hợp lý, ưu tiên đào tạo và thu hút giáo viên cho vùng khó khăn.
Đề xuất phân cấp và điều chỉnh chỉ tiêu theo từng nhóm địa phương
Đại biểu Nguyễn Thị Lan Anh (Lào Cai) cho rằng mục tiêu “30% cơ sở có thiết bị triển khai tiếng Anh” nếu áp dụng chung sẽ khó đạt được. Bà đề nghị điều chỉnh theo nhóm:
-
Vùng đặc biệt khó khăn: 20%
-
Vùng khó khăn: 25%
-
Các tỉnh/thành còn lại: 30% trở lên
Đồng thời, đề nghị bổ sung vào Nghị quyết:
-
Ưu tiên nguồn lực đào tạo giáo viên tiếng Anh cho miền núi, vùng đồng bào dân tộc
-
Huy động doanh nghiệp và tổ chức quốc tế hỗ trợ trang thiết bị
-
Giao Bộ GD&ĐT xây dựng kế hoạch đào tạo dài hạn, có kinh phí riêng từ ngân sách Trung ương
Theo bà Lan Anh:
“Chỉ khi phân cấp hợp lý và có cơ chế rõ ràng thì mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai mới khả thi và công bằng cho tất cả các vùng miền.”
