Đề xuất cơ chế “bù chênh lệch” khi thu hồi đất: Hướng đi để người dân không còn thiệt thòi

Chiều 1/12, Quốc hội tiếp tục thảo luận về dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc khi triển khai Luật Đất đai. Trong đó, nội dung thu hút sự quan tâm lớn nhất là cơ chế “bù chênh lệch” khi thu hồi đất, nhằm đảm bảo quyền lợi người dân và hạn chế phát sinh khiếu kiện.

Dự thảo đưa ra hai phương án xử lý phần diện tích thu hồi còn lại khi dự án đã đạt trên 75% diện tích đồng thuận. Nhiều đại biểu nghiêng về phương án 2 – phương án được đánh giá là nhân văn và công bằng hơn.

💡 Phương án 2: Không để người dân nhận bồi thường thấp hơn mức trung bình đã thỏa thuận

Theo phương án này:

• Nếu số tiền bồi thường cho phần đất thu hồi còn lại thấp hơn giá đất trung bình mà 75% hộ dân đã thỏa thuận, người dân sẽ được nhận thêm khoản chênh lệch.

• Nhà đầu tư có trách nhiệm chi trả phần chênh lệch này và được tính vào chi phí đầu tư của dự án, không tăng gánh nặng cho ngân sách.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Bắc Ninh) cho rằng cơ chế này đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân, giảm nguy cơ bất công khi giá thu hồi theo bảng giá Nhà nước thường thấp hơn thị trường. Đồng thời, việc “bù chênh lệch” giúp giảm tranh chấp, khiếu nại và tạo môi trường minh bạch hơn trong quá trình thu hồi đất.

⚠️ Cảnh báo nguy cơ trục lợi nếu thiếu kiểm soát

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) lưu ý rằng nếu không có cơ chế rõ ràng, nhà đầu tư có thể lợi dụng quy định: sau khi đạt 75% diện tích thỏa thuận, nhà đầu tư có thể “câu giờ” phần còn lại để được áp dụng theo bảng giá đất Nhà nước – vốn thấp hơn thị trường.

Vì vậy, bà đánh giá phương án 2 là lựa chọn hợp lý nhất, vừa ngăn chặn trục lợi, vừa đảm bảo sự đồng thuận giữa các hộ dân.

🔍 Vai trò của tham vấn, đối thoại và sự đồng hành của chính quyền

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Thủy (Gia Lai) nhấn mạnh rằng kể cả 25% diện tích không đồng thuận cũng có thể gây bất ổn, từ khiếu nại đến mất niềm tin vào chính quyền nếu xử lý không khéo. Bà cho rằng minh bạch thông tin, đối thoại trực tiếp và đánh giá tác động xã hội là yếu tố then chốt để giữ ổn định.

Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Khánh Hòa) cũng bày tỏ lập trường rõ ràng: phương án 2 là cách tốt nhất để khắc phục tình trạng giá bồi thường thấp, đảm bảo sự công bằng và dễ triển khai trong thực tiễn.

🏛️ Chính phủ tiếp tục hoàn thiện phương án báo cáo Quốc hội

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết Chính phủ sẽ phối hợp với cơ quan thẩm tra để lựa chọn phương án tối ưu, dựa trên ý kiến đóng góp của đại biểu và thực tiễn thi hành pháp luật về đất đai.