Quá trình thẩm định, hậu kiểm và cấp Giấy chứng nhận Thực hành sản xuất tốt (GMP) tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã bị biến tướng nghiêm trọng, trở thành một cơ chế xin – cho ngầm, nơi doanh nghiệp phải chi tiền để được xếp lịch kiểm tra, bỏ qua tồn tại, thậm chí được cấp giấy chứng nhận dù việc khắc phục vi phạm chỉ mang tính hình thức.
Theo cáo trạng vừa được Viện KSND Tối cao ban hành, hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cùng 53 bị can khác bị truy tố về các tội “Đưa hối lộ” và “Nhận hối lộ”, liên quan đến hàng loạt sai phạm trong quản lý lĩnh vực an toàn thực phẩm.
⚠️ Sai phạm trải rộng nhiều khâu quản lý
Cáo trạng xác định các hành vi vi phạm xảy ra trong nhiều lĩnh vực then chốt, gồm:
-
Cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm
-
Cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo
-
Cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
-
Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận GMP
Trong đó, việc cấp GMP – điều kiện quan trọng đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm, dược phẩm – bị bóp méo nghiêm trọng bởi hành vi nhận và đưa hối lộ có tổ chức.
💰 Hơn 1 tỷ đồng để “mở đường” cho 4 giấy chứng nhận GMP
Liên quan đến sai phạm cấp GMP, cáo trạng nêu rõ Nguyễn Năng Mạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, đã đưa hối lộ hơn 3,4 tỷ đồng trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2024.
Riêng việc thẩm định, hậu kiểm và cấp 4 giấy chứng nhận GMP cho nhà máy của Công ty Dược phẩm liên doanh Mediphar và Công ty Dược phẩm MediUSA, bị can Mạnh đã chi hơn 1 tỷ đồng.
Để được xếp lịch thẩm định, Mạnh đưa cho Cao Văn Trung (Phó Trưởng phòng Giám sát ngộ độc, Trưởng đoàn thẩm định) 30 triệu đồng/lần, nhờ chuyển cho Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng) và Nguyễn Hùng Long (cựu Cục phó).
Trong 4 lần thẩm định, tổng số tiền Mạnh đưa là 120 triệu đồng, được phân chia cho các lãnh đạo Cục.
🧾 Hậu kiểm “trên giấy”, vi phạm bị làm ngơ
Cáo trạng cho thấy, nhiều cuộc thẩm định và hậu kiểm chỉ dừng lại trên hồ sơ, ảnh chụp, không kiểm tra thực tế.
Cụ thể:
-
Tháng 6/2020, thẩm định Nhà máy MediUSA: doanh nghiệp bị yêu cầu khắc phục tồn tại nhưng vẫn chi 165 triệu đồng cho Đoàn kiểm tra.
-
Tháng 10/2020, thẩm định Nhà máy Mediphar: tiếp tục chi 180 triệu đồng.
-
Tháng 1/2024, thẩm định lại: Mạnh chi 210 triệu đồng, dù báo cáo khắc phục chỉ mang tính đối phó.
Dù các tồn tại chưa được xử lý triệt để, Cao Văn Trung vẫn đề xuất cấp 4 giấy chứng nhận GMP cho hai nhà máy.
🚨 Bỏ qua lỗi hậu kiểm với giá 200 triệu đồng
Trong đợt hậu kiểm tháng 11/2022 tại Nhà máy Mediphar, Đoàn kiểm tra phát hiện lỗi “không lấy mẫu do không có sản phẩm trong kho”.
Theo cáo trạng, Mạnh đã đề nghị Trung bỏ qua sai phạm, đồng thời chi 200 triệu đồng cho Đoàn kiểm tra. Kết quả, biên bản hậu kiểm được lập với nội dung “không có kiến nghị”.
Tổng cộng, trong 5 lần thẩm định và hậu kiểm, Mạnh đã chi hơn 1,06 tỷ đồng cho Trung và các thành viên đoàn.
⚖️ Tiếp tục điều tra các hành vi đặc biệt nghiêm trọng
Cơ quan điều tra xác định:
-
Cao Văn Trung nhận 150 triệu đồng
-
Đưa cho Nguyễn Thanh Phong tổng cộng 330 triệu đồng
-
Số tiền còn lại chia cho các thành viên khác
Đáng chú ý, Nguyễn Năng Mạnh hiện còn bị Cơ quan CSĐT Bộ Công an (C03) khởi tố về các tội “Sản xuất hàng giả là thực phẩm” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”. Hồ sơ liên quan đã được tách để tiếp tục điều tra, xử lý.
