Gần 50 căn nhà xây dựng trái phép trên đất người khác tại phường Tân Khánh, TP.HCM sẽ bị cưỡng chế tháo dỡ sau khi cơ quan chức năng xác định sai phạm kéo dài nhiều năm. Vụ việc khiến hàng chục hộ dân – phần lớn là lao động nhập cư mua nhà bằng vi bằng – đang đứng trước nguy cơ mất nhà và lún sâu vào khó khăn tài chính.
Người dân hoang mang khi nguy cơ mất nhà cận kề
Ngày 3/12, tại khu vực có gần 50 căn nhà xây sai phép, không khí nặng nề bao trùm khi nhiều hộ dân không khỏi lo lắng. Tất cả những căn nhà này đều được bán theo hình thức vi bằng, không có giấy tờ pháp lý về quyền sử dụng đất.
Bà N.T.L., một trong những người mua, cho biết bà gom góp tiền tích lũy nhiều năm và vay mượn thêm để mua căn nhà gần 1 tỷ đồng vào năm 2020.
“Gia đình tôi mua bằng vi bằng vì nghĩ sẽ ổn. Giờ nguy cơ mất nhà, nợ chưa trả xong, chúng tôi không biết phải làm sao,” bà L. chia sẻ.
Tương tự, anh K.T. (quê Lâm Đồng) cho biết chỉ đến khi công an đến làm việc, anh mới biết căn nhà gần 1 tỷ đồng của mình được xây dựng trên đất người khác và đang tranh chấp.
Anh V.A. (quê Ninh Bình) cũng đang mắc nợ hơn 300 triệu đồng sau khi vay mượn để mua căn nhà gần 100 m² năm 2019. Nay anh đối mặt với nguy cơ mất trắng vì công trình bị cưỡng chế.
Chính quyền: Toàn bộ công trình trái phép sẽ bị tháo dỡ
Theo UBND phường Tân Khánh, sai phạm xảy ra từ nhiều năm trước, liên quan đến các cán bộ đã nghỉ hưu hoặc chuyển công tác. Chính quyền từng cắm biển cảnh báo đất đang tranh chấp nhằm ngăn chặn giao dịch, nhưng vẫn có nhiều người mua bán qua hình thức lập vi bằng.
Cơ quan CSĐT đã khởi tố vụ án. Sau khi kết thúc điều tra, toàn bộ công trình sai phạm sẽ bị cưỡng chế.
Đại diện phường khẳng định:
-
Không có chính sách hỗ trợ cho công trình xây dựng trái phép
-
Người đứng ra xây dựng và bán nhà sẽ bị xử lý theo quy định
-
Người mua nhà vi bằng không được công nhận quyền sở hữu
Một nguyên lãnh đạo Công an tỉnh Bình Dương (cũ) cho biết: khi xác định cán bộ nào buông lỏng quản lý hoặc tiếp tay, cơ quan điều tra sẽ xử lý theo pháp luật.
Hành vi sai phạm và trách nhiệm pháp lý
Cơ quan CSĐT cho biết tất cả các căn nhà đều được xây dựng trên đất rừng sản xuất, không có giấy phép xây dựng, không đúng mục đích sử dụng đất.
Các căn nhà sẽ bị cưỡng chế tháo dỡ và người xây dựng trái phép phải hoàn trả tiền cho người mua theo quy định.
Luật sư Nguyễn Sa Linh phân tích:
-
Vi bằng chỉ ghi nhận giao dịch, không có giá trị xác lập quyền sở hữu
-
Người mua nhà vi bằng không được bồi thường khi công trình bị tháo dỡ
-
Người mua chỉ có thể khởi kiện dân sự để yêu cầu người bán bồi thường
Tuy nhiên, việc khởi kiện dân sự có thể kéo dài và phức tạp, tùy thuộc vào khả năng bồi thường của bên bán.
Cách thức chiếm đoạt và quy mô vụ việc
Theo điều tra, ông Lê Văn Hoàng (1969) đã xây gần 50 căn nhà liền kề trên đất của ông Trương Minh Ký rồi bán cho người dân với giá từ 200 triệu đến 1,2 tỷ đồng. Tổng số tiền Hoàng thu về khoảng 27 tỷ đồng.
Khu đất trên có diện tích 6.465 m², toàn bộ là đất nông nghiệp, được gia đình ông Ký sử dụng từ năm 1988 và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 1999.
Ngày 1/12, Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” để làm rõ hành vi của ông Hoàng và những người liên quan.
